Intrygujący splot

Opublikowano dwa tomy epickiej sagi, a my nadal nie wiemy, jak potoczą się losy jej bohaterów.

Nie jestem zwolennikiem porównań współczesnych Polek i Polaków do wielkich tego świata, którzy przed laty żyli w Polsce lub obecnie mieszkają za granicą. Teraz jednak muszę zrobić wyjątek. Zanim to zrobię, przyznam, że od wczesnej młodości – dzięki mojej Mamie – bardzo lubiłem czytać książki Józefa Ignacego Kraszewskiego. W ślad za autorem krążyłem po opisywanych przez niego puszczach, grodach i siedliskach, fascynując się przygodami jego bohaterów.

I oto trafiłem na książki, które urzekły mnie niemal tak mocno, jak powieści Kraszewskiego. Magdalena Kawka stworzyła epicką sagę, zatytułowaną Opowieści Żmudzi. Według zapowiedzi Wydawnictwa Prószyński jest to trylogia. W tej chwili dostępne są dwa pierwsze tomy: Tam gdzie gaśnie świt oraz Płomień i mrok.

Za ich sprawą przenosimy się do roku 1399 i jesteśmy na dworze królewskim w Krakowie. Właśnie zmarła królowa Jadwiga Andegaweńska. Jej ulubiona dwórka, Sonka, straciła swoją opiekunkę, która pozwalała jej na dosyć swobodne życie; dzięki temu mogła chodzić swoimi drogami i wymykać się z zamku, by jeździć konno po okolicach. Wówczas król Władysław Jagiełło powiedział jej, skąd pochodzi:

Nosisz zacne nazwisko Korszowska, od włości twego ojca. Pamiętaj, nazywasz się Zofia Korszowska i powinnaś być z tego dumna. Wojsznud przez wiele lat skutecznie bronił swych ziem przed Krzyżakami. Wiele razy namawiał żmudzkich bojarów, by razem przeciwstawili się władzy Zakonu.

Sonka poprosiła króla o możliwość poznania stron, z których pochodzi. Król wyraził zgodę, a przy okazji zapragnął zrealizować swój dalekosiężny plan. Zatem nasza bohaterka, w poszukiwaniu prawdy o swoim pochodzeniu, wyrusza na dziką i tajemniczą Żmudź.

Tam gdzie gaśnie świt – okładka książki

fot. Roman Soroczyński

Magdalena Kawka ma wykształcenie socjologiczne, a z zamiłowania jest pisarką. Autorka książek o tematyce obyczajowej i historycznej. Spod jej pióra wyszły m.in. Alicja w krainie konieczności, Rzeka zimna, W zakątku cmentarza, czyli koniec wieczności, Wyspa z mgły i kamienia, Na jedną noc oraz saga Lwowska odyseja, której pierwsze dwa tomy prezentowaliśmy na naszej stronie (zob. [LINK]). Współautorka czterotomowego cyklu Kobiety nieidealne i powieści Tuż za rogiem. Kiedy nie pisze, czyta, a gdy nie czyta – redaguje teksty innych autorów.

Żmudź jest rozdzierana atakami Krzyżaków i wewnętrznymi konfliktami: wielki książę litewski Witold zapisał ją zakonowi, a część tamtejszych rycerzy nie zgadza się z tą decyzją. W tej mrocznej krainie mieszkańcy wciąż modlą się do starych bogów, a żyjące w cieniu góry Prawężycy trzy wiedźmy składają im przebłagalne ofiary. Jedną z tych wiedźm jest Saule.

Sonka zmuszona będzie stawić czoło nie tylko wrogom, ale także własnym lękom. Czy pamięć o przodkach i więź z ziemią wystarczą, by zmierzyć się z potęgą Zakonu? Czy dawne wierzenia staną się sprzymierzeńcem w walce o przyszłość? Czy jej obecność pomoże obudzić w Żmudzinach chęć oporu? Mimo tych wahań, wyrusza, w towarzystwie kupieckiej karawany, w drogę ku swoim rodzinnym stronom. W tym czasie ku zamkowi w Ragnecie zmierza drużyna Krzyżaków, wśród których jest Eryk – nowicjusz zamierzający wstąpić do zakonu. I jedni, i drudzy wpadają w zasadzki w środku puszczy. Okazuje się bowiem, że gęste lasy mogą dać schronienie, ale i grozić niebezpieczeństwem.

Kto jest sprawcą wspomnianych zasadzek?
Nie mogę napisać tego, lecz dodam, że losy Sonki, Saule i Eryka tworzą intrygujący splot. Jedne sprawy zostają wyjaśnione, a inne coraz bardziej zacieśniają się. Druga wiedźma, Ugne, trafia do krzyżackiego lochu. Sonka zrobi wszystko, by ją ocalić. Próbuje namówić namiestnika Gaury, Ginwiła, na wymianę za więzionego przez niego Krzyżaka – Wilhelma de Brühla, który niegdyś zamordował jej rodziców. Jednak Ginwił waha się. W grę wchodzą kalkulacje polityczne: lojalność i odwaga mogą nie wystarczyć w świecie, gdzie decyzje zapadają w cieniu zdrady, a zbliżająca się wojna wymaga poświęceń. Tym bardziej, że w niepowołane ręce wpadły, wysłane przez króla do Ginwiła, listy z tajemną treścią. Okazuje się, że wśród Żmudzinów jest zdrajca gotowy do sprzedania wszystkiego i wszystkich. Z kolei wśród Krzyżaków jest ktoś, kto pracuje na ich niekorzyść. Ginwił…

Od dawna wiedział, że ten sprytny zakonnik rozgrywa wszystkich dookoła jak figury na szachownicy. Najwyraźniej usiłował zaszkodzi Krzyżakom na różnych polach.

Na Żmudzi zjawia się osobnik poszukujący Eryka w związku z jego przeszłością. Do tego wszystkiego dochodzi nowy element, zakłócający chłodną równowagę myśli, którą do tej pory kierował się namiestnik Gaury: narasta napięcie między nim a Sonką. Żadne z nich nie chce nazwać tego miłością. Wierzą, że potrafią nad nią zapanować. I oboje się mylą, bo nie wszystko, co ukryte, znika. Niektóre rzeczy tylko czekają na swój czas.

Jak ten, niemal gordyjski, węzeł zostanie rozwiązany lub przecięty? Tego nie wiem, bo… jeszcze nie opublikowano trzeciego tomu epickiej sagi Opowieści Żmudzi, który ma ukazać się w końcówce kwietnia 2026 roku. Czekam nań z dużą niecierpliwością, tymczasem gorąco polecam dwa pierwsze tomy napisane niezwykle plastycznym, klimatycznym językiem.