0

Któż zdoła się ostać?

Któż zdoła się ostać? – Festiwal Nowe Epifanie
fot. mat. prasowe

„Któż zdoła się ostać?” to hasło 12. edycji interdyscyplinarnego Festiwalu Nowe Epifanie.

Tegoroczna edycja ma formułę online. Festiwal rozpoczął się 17 lutego i potrwa do 28 marca. W programie: dziewięć premier teatralnych, cykl koncertów muzyki dawnej, warsztaty i wydarzenie kulinarne.

Ubiegłoroczną edycję przerwała pandemia. Organizatorów ciekawi, jak w tym roku artyści zinterpretują temat Festiwalu. Historia powstania każdego z wydarzeń to tym razem zmaganie się nie tylko z tematem, ale też z problemami natury technicznej, nową i niezwyczajną formą prezentacji, lękiem o kolegów i współpracowników oraz pracą przerywaną kwarantannami. To także nowe i ekscytujące odkrycia artystyczne oraz olśnienia i pomysły, które pozwalają ruszyć z miejsca w najtrudniejszym nawet położeniu.

Tematem przewodnim 12. edycji Festiwalu jest apokalipsa rozumiana zarówno w sensie dosłownym jako objawienie, jak i w znaczeniu nadanym jej przez tradycję – jako katastrofa. Księga Apokalipsy (z gr. apokalypsis – ‘objawienie, odsłanianie’) zamyka Nowy Testament. Przypisywana jest św. Janowi – ostatniemu z dwunastu apostołów. Jan w swojej prorockiej wizji, którą otrzymał od Boga za pośrednictwem anioła, opisuje czasy ostateczne. Apokalipsa oddziaływała bardzo silnie na literaturę mistyczną i wszelkiego rodzaju proroctwa, a w XX w. także na idee katastrofizmu i działalność wielu myślicieli, takich jak: Carl Schmitt, Jacob Taubes, Walter Banjamin, René Girard czy Jacques Derrida.

Michał Senk, dyrektor Centrum Myśli Jana Pawła II

Festiwalem Nowe Epifanie od kilkunastu lat, wraz z zaproszonymi do współpracy artystami, kreujemy w Warszawie przestrzeń do dyskusji o wartościach ważnych dla wspólnoty, którą tworzą mieszkańcy miasta. W gronie współpracujących z nami twórców są ludzie o różnej wrażliwości, doświadczeniu, artystycznej dojrzałości czy rozpoznawalności. Ich wszystkich łączy jednak odwaga teatralnych
i muzycznych poszukiwań. Naszą szczególną uwagę kierujemy na młodych artystów.
Jednym z najdonioślejszych zadań sztuki jest stawianie pytań o granice i celowość ludzkiej egzystencji, nie po to tylko, by zatrwożyć, ale też by pomóc odnaleźć sens i nadzieję. Motyw przewodni tegorocznego Festiwalu – apokaliptyczne „Któż zdoła się ostać?” – jest szansą, by zmierzyć się z tematyką czasów ostatecznych w warunkach, w których widzimy, że biblijna wizja wdziera się bezpośrednio w naszą rzeczywistość. Pandemia narzuca ograniczenia nam wszystkim. Dla Centrum Myśli Jana Pawła II wyzwaniem jest zaprezentowanie publiczności wysokiej jakości treści, ale też utrzymanie dotychczasowego poziomu w zakresie form współpracy z artystami, np. poprzez organizację, mimo obostrzeń, letnich warsztatów – Laboratorium Nowych Epifanii. Nie ustajemy jednak w poszukiwaniu nowych epifanii piękna i prowadzeniu dialogu między twórcami a religią w duchu „Listu do artystów” Jana Pawła II, w sposób, który będzie czynił ten dialog odkrywczym.

TEATR

Paweł Dobrowolski, dyrektor Festiwalu

Tegoroczny program teatralny składa się z dziewięciu premier. Do przedstawienia swoich wizji – scenariuszy końca – zaprosiliśmy nowe pokolenie reżyserek i reżyserów: Beniamina Bukowskiego, Helenę Ganjalyan, Zofię Gustowską, Marka Idzikowskiego, Darię Kopiec, Monikę Popiel, Franciszka Szumińskiego, Michała Telegę, Marcina Zbyszyńskiego i Michała Zdunika. Na ile są to wizje prorocze, przekonamy się niebawem. Niewątpliwie jednak tegoroczne Nowe Epifanie będą jednocześnie młodymi epifaniami. To w pokoleniu najmłodszych twórców teatralnych pokładamy tym razem nadzieje. Liczymy, że dzięki nim uwierzymy w końcu, iż żyjemy w czasach ostatecznych, i wyciągniemy z tego jakieś – zdolne nas ocalić – wnioski. Prezentowane w ramach Festiwalu przedstawienia powstały jako efekt Laboratorium Nowych Epifanii – warsztatu już po raz drugi zorganizowanego przez nas latem na Warmii we współpracy z najważniejszymi teatrami w całej Polsce: Teatrem Łaźnia Nowa w Krakowie, Teatrem Dramatycznym w Wałbrzychu, Teatrem Współczesnym w Szczecinie, Teatrem im. Wilama Horzycy w Toruniu i Teatrem im. Jana Kochanowskiego w Opolu.

  • 20 lutego, „Książę Niezłomny”, reż. Michał Telega, Teatr Współczesny w Szczecinie, spektakl online
  • 21 lutego, „kasandra”, reż. Zofia Gustowska, Fundacja Na Marginesie, Teatr Soho, spektakl online
  • 25 lutego, „Jeszcze się nie stało”, reż. Monika Popiel, Fundacja Przestrzeń Filmowa, Teatr im. J. Kochanowskiego w Opolu, spektakl online
  • 5 marca, „Ha(e)user”, reż. Helena Ganjalyan, Teatr im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu, spektakl online
  • 11 marca, „Powrót”, reż. Michał Zdunik, Teatr Miejski w Gliwicach, spektakl online
  • 12 marca, „Żegnamy świat”, reż. Marcin Zbyszyński, Teatr Potem-o-tem, spektakl online
  • 13 marca, „Wyspa”, reż. Daria Kopiec, Teatr im. W. Horzycy w Toruniu, spektakl online
  • 19 marca, „Apokalipsa odwołana”, reż. Marek Idzikowski, Fundacja Teatr Rzeczy, spektakl online
  • 20 marca „Wobec apokalipsy. Pracownia Źródeł Nadziei 24h”, reż. Dorota Ogrodzka i Justyna Lipko-Konieczna z zespołem, Stowarzyszenie Pedagogów Teatru, spektakl online
  • 27 marca, „Oddech”, reż. Franciszek Szumiński, Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, spektakl online

MUZYKA

Sonia Wronkowska, Łukasz Kozak, kuratorzy programu muzycznego

W tegorocznym programie muzyki dawnej przyglądamy się różnym końcom świata: wymieraniu gatunków, instrumentów, stylów. Podejście futurystyczne, czyli biblijna apokalipsa, to tylko jedna z możliwych interpretacji tematu Festiwalu. Podejście humanistyczne zwraca z kolei uwagę na losy indywidualnych ludzi, na przykład znakomitych muzyków padających ofiarą epidemii. W historii doświadczaliśmy wielkiego wymierania klawikordu czy violi da gamba, polskiej muzyki tradycyjnej czy ziemskich ekosystemów. Przełomy stylistyczne przynosiły kres jednym gatunkom muzycznym, a umożliwiały rozwój innych. Kapitalizm i rewolucja fonograficzna zmieniają nasze nawyki korzystania z kultury. Nie bez przyczyny na miejsce tegorocznych koncertów wybraliśmy Muzeum Ewolucji PAN w Warszawie, a muzykę dostarczymy słuchaczom za pośrednictwem internetu.

  • 26 lutego, „Koniec świata klawikordu”, Maria Erdman, Justyna Młynarczyk, Karolina Zych, koncert online
  • 27 lutego, „Śmierć violi da gamba. Muzyka wczesnego kapitalizmu”, Krzysztof Firlus, Anna Firlus, Tomasz Pokrzywiński, koncert online
  • 28 lutego, „Pieśni czasów ostatecznych”, Adam Strug, Monodia Polska, koncert online
  • 6 marca, „Grywanie czerwonego skrzypka”, Mateusz Kowalski, Jakub Korona, Marcin Żytomirski, koncert online
  • 7 marca, „Kolumna morowa. Schmelzer, Bonporti, Tartini”, Robert Bachara, Marek Toporowski, koncert online

WARSZTATY

Dawid Zalewski, kurator cyklu warsztatów i wydarzeń „Transgresje”

W ramach cyklu Transgresje chcemy przyjrzeć się apokalipsie jako procesowi przekraczania granic i wkraczania w nowy porządek, nowy ład. Prezentowane webinaria i warsztaty będą próbą pokazania, że apokalipsa nie jest końcem końców, a jedynie pewnym przekroczeniem, zrozumieniem nowej drogi. Często otwiera na to, czego się boimy, przed czym uciekamy, niekoniecznie stanowi zagrożenie dla nas – ludzi.

  • 23 lutego, „Mityczny przybysz / Advena mythica”, Jerzy Kozak, Marta Wrzosek, wydarzenie online – webinar zoom
  • 2 marca, „Fungi / Fungi”, Julia Bistuła, wydarzenie online
  • 9 marca, „Lamenty chłopskie / Lamentationes rusticorum”, Grzegorz Kwiecień, wydarzenie online
  • 16 marca, „Malowana śmierć / Mors picta”, Małgorzata Żerwe, Urszula Kluz-Konopek, wydarzenie online
  • 23 marca, „Chleb zła / Panis mali”, Karolina Huzarska, wydarzenie online

KULINARIA

Monika Kucia, kuratorka wydarzeń kulinarnych

Chcemy mówić o apokalipsie z czułością, przyjąć śmierć jako część życia, ukochać ją. Chcemy oddać ciało materii, pożegnać się z tym, co ziemskie, namacalne. Żegnamy też odchodzące produkty, gatunki roślin jadalnych znikające z naszej diety wskutek niszczących działań człowieka i katastrofy klimatycznej. Ostatni posiłek ludzkości może być podany w atmosferze miłości i akceptacji nieuchronnego. Z szacunkiem i pokorą. Nie ma się czego bać.

  • 21 marca, „To tylko sen”, reż. Monika Kucia, Lena Piękniewska, wydarzenie artystyczno-kulinarne online
22 lutego 2021 13:57