Fort Szczęśliwice
w roli Stadionu Narodowego

Fort Szczęśliwice dziś - Rodzinne Ogrody Działkowe. Fot. Renata Gawkowska
Fort Szczęśliwice dziś – Rodzinne Ogrody Działkowe.
fot. Renata Gawkowska

O Stadionie Narodowym, który miał powstać na Szczęśliwicach w ”Warszawskich wirażach sportu”.

’Warszawskie wiraże sportu” to wakacyjny cykl dziesięciu opowieści, które są efektem współpracy radiowców i historyków przy realizacji audycji Radia Dla Ciebie „Sport na wirażach historii. Z lamusa MSiT”.

To gawędy o dawnym sporcie stolicy, a każda z nich opowiedziana w 150 sekundowym filmie. W każdy piątek, przy współpracy z Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, będziemy prezentować opowieść o mało znanym miejscu lub zdarzeniu, związanym z dawnym sportem warszawskim. Zamieścimy także wspomniany film, uzupełniony tekstem i zdjęciami. Wszystko z inicjatywy Muzeum Sportu i Turystyki  (Wybrzeże Gdyńskie 4), które zaprasza także w swoje podwoje.

Drugą gawędę, o próbie budowy Stadionu Narodowego w miejscu Fortu Szczęśliwice, opowiada:

Dr hab. Robert Gawkowski.

Na początku lat dwudziestych ubiegłego stulecia Warszawa była miastem mocno zapóźnionym pod względem posiadania obiektów sportowych. Ten stan rzeczy usiłowały zmienić różne środowiska.

Bractwo Kurkowe - na terenie Fortu Szczęśliwickiego w 1939 r. Fot. źr. NAC
Bractwo Kurkowe – na terenie Fortu Szczęśliwickiego w 1939 r.
fot. źr. NAC

Na przykład Strzeleckie Bractwo Kurkowe, które od 1923 r. gospodarzyło na terenie Fortu Szczęśliwice. Bractwo to prowadziło treningi strzelectwa sportowego i na terenie dzierżawionego od Skarbu Państwa Fortu, zapragnęło zrobić strzelnice na poziomie europejskim. Pomysł, aby XIX wieczne rosyjskie forty przerobić na strzelnice, był zacnym i realnym. Tyle tylko, że w ciągu paru lat pomysł zaczął się mocno rozrastać, aż przerósł możliwości Bractwa Kurkowego. W czasie trwających zmagań olimpijskich w Paryżu w 1924 r. „Kurier Polski” pisał:

stadion na Fortach Szczęśliwickich winien być jeden, lecz potężny i mogący zjednoczyć możliwie najwięcej gałęzi sportu. Polska od dawna myśli o budowie stadionu narodowego.

Miał więc tu powstać stadion Narodowy, składający się z boiska piłkarskiego i lekkoatletycznego, z welodromem, ze strzelnicą, z dużymi trybunami, boiskami do siatkówki, kortami tenisowymi, z zapleczem socjalnym i …umieszczonym w fosie basenem. Kłopot w tym, że plan był nierealny, no bo umieszczenie toru wioślarskiego albo basenu pływackiego w fortecznej fosie, pachniało straszliwą prowizorką.

Prace robotników z Funduszu Bezrobocia - na terenie Fortu Szczęśliwickiego, 1926 r. Źr. Rzeczpospolita
Prace robotników z Funduszu Bezrobocia – na terenie Fortu Szczęśliwickiego, 1926 r.
fot. Źr. Rzeczpospolita

Do końca 1926 r. w Forcie, poza głównie pracami porządkowymi dla ok. 200 bezrobotnych, nie wiele się działo. Wreszcie w marcu 1927 r. rozpisano konkurs na budowę stadionu.

Plan projektowanego Stadionu reprezentacyjnego - na terenie dawnego Fotu Szczęśliwickiego. Źr. Kronika Warszawy, 5, 1928. Fot. Kronika Warszawy
Plan projektowanego Stadionu reprezentacyjnego – na terenie dawnego Fotu Szczęśliwickiego. Źr. Kronika Warszawy, 5, 1928.
fot. Kronika Warszawy

Zwyciężył projekt arch. Mieczysława Łęczyckiego, który zakładał, że stadion pomieści 40 tysięcy ludzi. Jednak zaraz potem BGK zaprzestał finansowania bardzo kosztownej budowy i swe środki przeznaczył na nowoczesny stadion Wojska Polskiego przy Łazienkowskiej.  W Forcie Szczęśliwickim zaś, poprzestano na wybudowaniu nowoczesnej strzelnicy sportowej, która uroczyście otwarto w 1932 r. Dobre i to, zwłaszcza, że strzelnica w Forcie Szczęśliwickim w latach trzydziestych stała się modnym miejscem dla miłośników strzelectwa sportowego.

Śladami tych wielkomocarstwowych sportowych pomysłów były nazwy przystanku, leżącej po sąsiedzku linii WKD.
Przystanek od 1927 r. nazywał się: Szczęśliwice – Stadion.
Trzy lata później nazwę zmieniono na Szczęśliwice – Strzelnica.

Ulica Szczęśliwicka - wraz z torami EKD w okolicy przystanku Szczęśliwice - Strzelnica, 1935 r. Fot. źr. NAC
Ulica Szczęśliwicka – wraz z torami EKD w okolicy przystanku Szczęśliwice – Strzelnica, 1935 r.
fot. źr. NAC

Do dziś znajduje się tu ulica Stadionowa, co nawiązuje do ambitnych planów sprzed stu lat.

Dr hab. Robert Gawkowski - na ulicy Stadionowej róg ulicy Kurhan. Fot. Renata Gawkowska
Dr hab. Robert Gawkowski – na ulicy Stadionowej róg ulicy Kurhan.
fot. Renata Gawkowska

Film

A w nim dr hab. Robert Gawkowski, opowiada o projekcie adaptacji Fortu Szczęśliwice na potrzeby Stadionu Narodowego i prezentuje unikalne zdjęcia, inne niż w powyższym tekście.

10 lipca 2026 06:00