Brytyjski dramat historyczny z sekcji Kultowe Klasyki Splat!FilmFest zachwyca odwagą mimo upływu ponad pół wieku.
W siedemnastowiecznym Loudun wpływowy ksiądz sprzeciwia się planom podporządkowania miasta centralnej władzy. Oskarżenia o czary pozwalają jego przeciwnikom połączyć polityczne interesy z religijną gorliwością.
Odwaga tej realizacji wciąż robi ogromne wrażenie. Ken Russell bez zahamowań łączy cielesność z sakralnymi wyobrażeniami. Uderza w instytucje wykorzystujące ludzkie pragnienia do sprawowania kontroli. Prowokacja ma tu konkretny cel. Pokazuje łatwość przekształcania osobistego doświadczenia w publiczne oskarżenie. Drastyczność nadaje temu procederowi fizyczny wymiar. Dzięki takiej bezkompromisowości opowieść zachowuje siłę także poza kontekstem dawnych skandali.
Szczególny zachwyt budzi scenografia. Jasne, geometryczne przestrzenie nadają historycznemu otoczeniu zaskakującą surowość. Ich porządek kontrastuje z narastającym zbiorowym rozgorączkowaniem. Architektura podkreśla osamotnienie jednostki wystawionej na spojrzenia tłumu. Kostiumy wzmacniają podziały między uczestnikami tego widowiska. Przepych dworu służy ostentacyjnemu demonstrowaniu pozycji. Zakonne habity podporządkowują ciała jednolitej formie. Plastyczna konsekwencja sprawia, że każdy z tych światów ma własny charakter.
Groza wyrasta z przyzwolenia na krzywdę. Egzorcyzmy stają się przedstawieniem legitymizującym przemoc. Uczestnictwo w takim obrzędzie daje poczucie wspólnoty opartej na wskazaniu wroga. Groteska obnaża absurd zachowań uznawanych za przejaw pobożności. Czarny humor potęguje dyskomfort wobec okrucieństwa przybierającego pozory obowiązku. Reżyser prowadzi tę zależność bez łagodzącego dystansu. Widz obserwuje mechanizm prześladowania działający pod osłoną społecznej akceptacji.
Istotną przeciwwagę dla inscenizacyjnego rozmachu stanowi aktorstwo. Oliver Reed nadaje duchownemu pewność siebie graniczącą z pychą. Jego silna obecność pomaga zrozumieć wpływ tej postaci na otoczenie. Vanessa Redgrave skupia uwagę na bolesnym napięciu między pożądaniem a narzuconą rolą. Fizyczna ekspresja odsłania cierpienie przełożonej zakonu. Obie kreacje nadają konfliktowi osobisty ciężar. Za polityczną machiną pozostają ludzie uwikłani we własne słabości.
„Diabły” zasługują na powrót na wielki ekran jako bezlitosne studium prześladowania usankcjonowanego przez autorytet.
Kolejne pokazy podczas Splat!FilmFest
- 24 października 2026 roku o godz. 20:10
- 31 października o godz. 21:00 w warszawskiej Kinotece przy pl. Defilad 1.
Festiwal prezentuje odrestaurowaną wersję 4K opartą na montażu przygotowanym przez reżysera w 2004 roku.
Zwiastun:
Twórcy:
- reżyseria, scenariusz: Ken Russell
Brytyjski autor zaczynał od pracy dla telewizji. Międzynarodowy rozgłos przyniosła mu adaptacja „Zakochanych kobiet”. Później nakręcił między innymi musical „Tommy”. W jego dorobku powracają tematy seksualności, artystycznej swobody i społecznych ograniczeń. Przesada służy ich otwartemu ujawnieniu.
- zdjęcia: David Watkin
- montaż: Michael Bradsell
- muzyka: Peter Maxwell Davies
- scenografia: Derek Jarman
- kostiumy: Shirley Russell
Obsada:
Oliver Reed, Vanessa Redgrave, Dudley Sutton, Max Adrian, Gemma Jones, Murray Melvin, Michael Gothard, Georgina Hale, Christopher Logue, Graham Armitage
