O ulicy pełnej fotografów opowiada dr Anna Śmiechowicz z Polskiego Towarzystwa Historycznego.
144. felieton pod wspólną nazwą: Stolica historii. Przedstawiają członkowie Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie, które są już od trzech lat emitowane w każdą sobotę, w nieco skróconej wersji, w Radiu Kolor.
Podcast Radia Kolor jest pod tekstem.
Z cyklu:
Stolica historii. Przedstawiają członkowie
Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie.
Odcinek CXLIV:
Ulica fotografów.
Krakowskie Przedmieście w drugiej połowie XIX w.
Opowiada dr Anna Śmiechowicz
Krakowskie Przedmieście niezaprzeczenie należy do najważniejszych arterii stolicy. Ulica ta biegnie mniej więcej równolegle do Wisły, przedłuża się i zwęża w ulicę Nowy Świat, a dalej rozszerza się w pięknie zadrzewione Aleje Ujazdowskie. Krakowskie Przedmieście zajmuje szczególne miejsce w kształtowaniu tożsamości warszawian – mówiąc trywialnie “od wieków”.
W czasach zaborów ulica ta była “świadkiem” wielu ważnych wydarzeń. Zaliczyć do nich należy manifestacyjny pogrzeb 5 poległych w trakcie antycarskich wystąpień, stanowiących preludium powstania styczniowego. Odbył się on w Kościele św. Krzyża w marcu 1861 roku.
Emocje patriotyczne wspomnianego wydarzenia spotęgował dodatkowo fakt wykonania zdjęć ofiar przez Karola Beyera, pioniera polskiej fotografii, który po tym “nieostrożnym” działaniu był więziony w twierdzy modlińskiej, a następnie został zesłany w głąb Rosji.
Beyer powrócił do Warszawy na mocy amnestii w kwietniu 1865 roku. Niedługo po tym zamknął on swój zakład mieszczący się na rogu ulic: Krakowskie Przedmieście i Karowa. Warto nadmienić, że Karol Beyer zajmował się również uwiecznianiem widoków miast takich jak: Warszawa, Kraków, Częstochowa, Gdańsk, Malbork i Łódź. Fotografie te stanowią unikatowy dokument ich ówczesnego wyglądu.
Do pionierów warszawskiej fotografii zaliczyć należy również: Maksymiliana Fajansa czy Stanisława Bogackiego. Wymienione zakłady fotograficzne działały w drugiej połowie XIX wieku i zlokalizowane były na ulicy Krakowskie Przedmieście, a to daje na asumpt do nazwania jej “ulicą fotografów”.
Maksymilian Fajans w 1868 roku wybudował przy Krakowskim Przedmieściu pod nr 52 okazałą kamienicę, w której pracował i mieszkał. Budynek ten został zniszczony podczas II wojny światowej i nie został odrestaurowany. Był on głównie portrecistą i dokumentalistą, który za swoją pracę był wielokrotnie nagradzany na międzynarodowych wystawach. Jako fotoreporter pozostawił duży dorobek z licznymi zdjęciami nowo powstających lini kolejowych czy też stołecznych dworców.
Ostatni spośród wymionach – Stanisław Bogacki prowadził swój zakład pod adresem Krakowskie Przedmieście 7.
Do specjalności tego fotografa zaliczyć należy zdjęcia sportowe. Reklamował się on jako współpracownik Warszawskiego Oddziału Cesarskiego Towarzystwa Racjonalnego Polowania, fotograf Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów oraz Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Za swoje pierwszorzędne osiągnięcia w tej dziedzinie otrzymał złoty medal na Wystawie Sportowej w Warszawie w 1903 roku.
Dziełem wszystkich trzech wymienionych fotografów są zdjęcia ważnych budowli czy też scen z życia codziennego ulicy, na której w drugiej połowie XIX wieku mieściły się ich zakłady. Ta krótka konstatacja dodatkowo potwierdza wyjątkowość Krakowskiego Przedmieścia dla historii naszej stolicy.
Anna Śmiechowicz
Adiunkt w Katedrze Historii Polski XIX wieku na Uniwersytecie Łódzkim.
Swoje zainteresowania badawcze koncentruje wokół dziejów kultury fizycznej i sportu do 1939 roku.
Autorka książki „Rowerem po emancypację. Karolina Kocięcka – pionierka polskiego sportu”.
Członkini Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział Łódzki.
Entuzjastka turystyki rowerowej połączonej ze zwiedzaniem ciekawych miejsc historycznych oraz kontaktu z naturą. Bezkonkurencyjny kierunek jej rowerowych podróży na mapie Polski stanowią tereny Podlasia i Mazur posiadające wyjątkowe walory krajoznawcze i etnograficzne.
Podcast Radia Kolor
x:xx min.
(kliknij logo)
Zobacz też inne odcinki cyklu:
- Lista odcinków: [LINK]
