Pewna sytuacja w szkole jest osnową jednej z najbardziej poruszających powieści o współczesnym rodzicielstwie.
W nieubłagany sposób zbliża się koniec wakacji i… początek roku szkolnego. Warto więc przeczytać książkę Małe potwory Jessiki Lind. Przede wszystkim polecam ją rodzicom, którzy uważają, że ich dzieci są wspaniale wychowane i doskonale zachowują się, a wszystkie złe sytuacje wynikają z winy nauczycieli oraz koleżanek czy kolegów ich dziecka.
Trafiamy do Wiednia. Siedmioletni chłopiec, Luce, zostaje oskarżony przez koleżankę z klasy o naganne zachowanie. Jego tata nie daje wiary słowom nauczycielki i odrzuca pomówienia. Z kolei mama ulega przekonaniu, że „dziewczynki takich rzeczy nie zmyślają” i wręcz oskarża chłopca o zarzucane mu zachowanie.
Do tej pory wydawało im się, że dobrze przygotowali się do roli rodziców. Wszak czytają Jespera Juula [duński terapeuta rodzinny, autor książek o wychowaniu; założył fundację mającą na celu inspirowanie rodziców do wychowania dzieci w oparciu o pogłębioną relację rodzinną – przyp. RS]. W równym stopniu dzielą się opieką nad synem; wiedzą, że „wszystkie emocje są okej”, a dziecko nie zawsze umie sobie z nimi radzić. Starannie urządzone mieszkanie odzwierciedla ich osobowość, stół łączy przy codziennych posiłkach.
A jednak nieoczekiwane zdarzenie uruchamia w nich lawinę wątpliwości i wzajemnych oskarżeń, burząc idealny obraz własnej rodziny, jak również obnażając kruchość jej relacji z otoczeniem. Wstrząsająca sytuacja każe im się zmierzyć z własną przeszłością oraz pytaniami, od których dotąd uciekali.
Jessica Lind studiowała scenopisarstwo i dramaturgię w Wiedeńskiej Akademii Filmowej. Jest jedną z najgłośniejszych austriackich pisarek młodego pokolenia. W 2021 roku zadebiutowała powieścią Mama, która zdobyła uznanie krytyków i nominacje do licznych nagród literackich. Była między innymi współautorką (wraz z reżyserką Magdaleną Lauritsch) scenariusza do filmu Rubikon oraz współpracowała przy nagradzanym filmie Kwiat szczęścia w reżyserii Jessiki Hausner. Jej twórczość literacka koncentruje się na relacjach rodzinnych, tożsamości, pamięci oraz psychologicznych aspektach codziennych doświadczeń. Małe potwory to druga powieść tej autorki.
Jessica Lind prowadzi narrację w sposób filmowy, budując gęstą od napięcia atmosferę rodem z horroru psychologicznego. Ciekawym zabiegiem było powierzenie roli narratorki matce chłopca. Nie dość, że musi ona uczestniczyć w rozwiązywaniu problemu, to jeszcze mierzy się z własną, traumatyczną, przeszłością.
Autorka porusza kwestie bliskie nam wszystkim: pyta o granice zaufania do najbliższych, ale też do własnych uczuć i osądów, pisze o odpowiedzialności, poczuciu winy, traumach przenoszonych z pokolenia na pokolenie, o ideologizacji przekonań i społecznym ostracyzmie. Czy dzieci bywają „małymi potworami”? Czy za ich destrukcyjne impulsy zawsze odpowiadają dorośli? Jak być wystarczającym rodzicem w czasach, gdy większe wspólnoty się rozpadły? Czy tajemnice rodzinne chronią nas przed bólem? Co mówić, a co zachować dla siebie?
… zatrzymuję dla siebie to, co naprawdę zamierzałam powiedzieć. Że nie chcę organizować niczego przyjemnego, tylko zrozumieć, dlaczego nasze dziecko unika rozmowy. Że coraz bardziej niepokoi mnie to, że Luca nic nie mówi, ani słowa.
Jessica Lind napisała jedną z najbardziej poruszających powieści o współczesnym rodzicielstwie. Powinna ona stać się wyjściem do dyskusji o tym, co stanowi właściwe wychowanie dziecka we współczesnym świecie i nauka jego funkcjonowania w społeczeństwie przy jednoczesnym ustalaniu granic zaufania.
Na wstępie napisałem, komu zalecam Małe potwory. Zadaję sobie jednak pytanie, czy tacy ludzie przyjmują jakiekolwiek argumenty od innych? Może ktoś z P.T. Czytelniczek i Czytelników dyskretnie podsunie im tę poruszającą książkę?
- Jessica Lind, Małe potwory
- Przekład: Magdalena Biśta
- Opieka translatorska: Ryszard Turczyn
- Opieka redakcyjna: Małgorzata Poździk / d2d.pl
- Redakcja: Małgorzata Tabaszewska / d2d.pl
- Korekty: d2d.pl
- Projekt okładki: Marta Konarzewska / konarzewska.pl
- Projekt typograficzny, skład i redakcja techniczna: Robert Oleś / d2d.pl
- Wydawca: Wydawnictwo Filtry Sp. z o.o., Warszawa 2026
- ISBN 978-83-68833-01-0
