Książka, która może wspomóc edukację naszych dzieci i wnuków oraz wzbogacić wiedzę dorosłych o otaczającym nas świecie.
Zaczął się kolejny rok szkolny. Mądrzy rodzice wiedzą, że szkoła nie jest w stanie nauczyć wszystkiego, wobec czego dbają o to, by również poza lekcjami dzieci uzupełniały swoją wiedzę i umiejętności. Jestem przekonany, że dużą rolę w domowej edukacji odgrywają książki.
Mam przed sobą jedną z takich publikacji. Nosi ona dosyć długi tytuł: Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku. Jej autorką jest Molly Oldfield, która udowadnia, że nauka może być najbardziej fascynującą przygodą.
Ileż razy byliśmy zasypywani przez swoje dzieci pytaniami: „Dlaczego?”, „Jak?”, „Po co?”, „A skąd to się wzięło?”? Dziecięca wyobraźnia nie zna granic, a pytania, które zadają najmłodsi, potrafią zagiąć niejednego dorosłego. Molly Oldfield zebrała 365 pytań od dzieci z całego świata i przy wsparciu ekspertów przygotowała proste i mądre odpowiedzi. Dzięki jej współpracy z naukowcami z różnych dziedzin każda informacja zawarta w książce jest rzetelna i aktualna. Ale autorka nie uzurpuje sobie wyłączności na rację. Stwierdza wręcz:
Część odpowiedzi jest oparta na faktach, inne na opiniach autorki lub osób współtworzących książkę. W niektórych informacje i opinie przeplatają się. Warto pamiętać, że fakty czasami się zmieniają – na przykład Pluton był kiedyś uznawany za planetę, ale w 2006 roku naukowcy ostatecznie zdecydowali, że powinien być nazywany planetą karłowatą. (…). Dorośli również mogą czasami coś źle zrozumieć albo zmienić zdanie – nauka nie kończy się wraz z opuszczeniem szkoły!
Molly Oldfield jest brytyjską autorka, podcasterką i popularyzatorką wiedzy. Całą swoją karierę poświęciła szukaniu odpowiedzi na najbardziej niezwykłe pytania. Przez lata pracowała jako scenarzystka kultowego programu BBC „QI”. Zanim skupiła się na literaturze dziecięcej, poświęciła się podróżom, zaglądając do magazynów największych instytucji kultury. Efektem tej pracy była jej pierwsza książka dla dorosłych, The Secret Museum, w której opisała 60 eksponatów ukrytych na co dzień przed wzrokiem zwiedzających. Od lat udowadnia, że nie ma głupich pytań. Posiada rzadki dar tłumaczenia skomplikowanych zjawisk w sposób prosty, barwny i pozbawiony protekcjonalnego tonu. Tworzony przez nią podcast został nominowany w kategorii „Dla dzieci” w prestiżowym konkursie British Podcast Awards 2023. Spod jej pióra wyszła również książka Wszystko, co chcesz wiedzieć. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku. Na ogół nie zajmuję się prywatnym życiem autorek i autorów prezentowanych książek, tutaj jednak pragnę podkreślić, że Molly Oldfield jest córką Mike’a Oldfielda – słynnego multiinstrumentalisty.
Co oznacza druga część tytułu książki: Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku? Otóż zawarto w niej 365 pytań i odpowiedzi. Łatwo porównać z kalendarzem. Taka wyjątkowa konstrukcja encyklopedii pozwala na budowanie codziennego rytuału wspólnego czytania i rozmów o świecie; sprawia, że może ona stać się wiernym towarzyszem dziecka przez okrągły rok. Niezależnie od tego, czy wybierzemy lekturę przy porannym kakao, czy inspirującą historię na dobranoc, każda dzienna porcja książki kryje w sobie nową niespodziankę. Co więcej, ta bogato ilustrowana encyklopedia dla dzieci zachwyca warstwą wizualną. Każdej odpowiedzi towarzyszą kolorowe rysunki, które nie tylko pobudzają wyobraźnię, ale też pomagają najmłodszym zrozumieć nawet najbardziej skomplikowane zjawiska. To nie są suche definicje, lecz mikro opowieści, tłumaczące świat bez zadęcia i bez traktowania odbiorców z góry.
Napisałem „dzieci” i „najmłodszym”? Proszę nie iść tym tropem! Gwarantuję, że i dorośli mogą bardzo dużo dowiedzieć się z tej encyklopedii. Jestem wręcz przekonany, że – dzięki połączeniu merytorycznej wiedzy z artystyczną formą – wielu osobom (również dorosłym) będzie trudno oderwać się od książki. Ale o tym sza!
Cóż znajdziemy w tej urzekającej encyklopedii? O co pytali młodzi konsultanci Molly Oldfield? Oto przykładowe pytania: Czy hipopotamy się pocą? Dlaczego biała czekolada jest biała? Jak starożytni Egipcjanie wycierali nosy? Czy w kosmosie pada deszcz? Jak myje się zęby w kosmosie? Dlaczego się śmiejemy, gdy ktoś nas łaskocze? Jak w kurze powstaje jajko? Czy istnieje zwierzę o pięciu nogach? Ile jest gwiazd na niebie? Czy jedzenie marchwi pozwala widzieć w ciemności?
Mnie osobiście zainteresowało pytanie Jak wysoko na sekwoję może wspiąć się kot?. Natomiast po przeczytaniu fragmentu odpowiedzi na pytanie Dlaczego używamy przekleństw? poczułem się… lekko rozgrzeszony:
Ludzie często klną pod wpływem emocji. Niektóre eksperymenty wykazały, że przeklinanie pomaga naszemu ciału lepiej razić sobie z bólem.
Uff! Choćby z tego względu warto polecić książkę Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku poszukiwaczom nowej dawki zaskakujących faktów o świecie; małym (i nieco większym) odkrywcom; rodzicom szukającym wartościowej alternatywy dla tabletu; nauczycielom i edukatorom oraz każdej osobie, która pragnie podarować wartościowy prezent na święta albo bez okazji.
- Molly Oldfield, Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku
- Przekład: Agnieszka Szling
- Redaktorka nabywająca: Dorota Trzcinka
- Redaktorka prowadząca: Agata Stęplewska
- Koordynacja: Sabina Wojtasiak, Sylwia Stojak
- Adiustacja: Maria Zając
- Korekta: Aurelia Hołubowska, Magdalena Wołoszyn-Cępa | Obłędnie Bezbłędnie
- Konsultacja merytoryczna: Jadwiga Lorenc-Brudecka, Michał Krupiński
- Adaptacja okładki i stron tytułowych: Karolina Korbut
- Opieka produkcyjna: Dawid Kwoka
- Łamanie: Daniel Malak
- Promotorka: Wiktoria Liana
- Wydawca: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak Sp. z o.o., Kraków 2026
- ISBN 978-83-8427-372-2
