Filmowy prezent dokumentalny na 71. urodziny Pałacu Kultury i Nauki.
Pałac Kultury i Nauki od ponad siedemdziesięciu lat budzi emocje. Dla jednych pozostaje symbolem stalinowskiej dominacji, dla innych stał się nieodłącznym elementem panoramy Warszawy oraz miejscem pracy, kultury i codziennego życia. Dokument Jessiki Szczakiel pokazuje oba spojrzenia, oddając głos ludziom, którzy ten budynek znają najlepiej.
Najciekawszym pomysłem okazuje się narracja prowadzona z offu przez sam Pałac. Kobiecy głos nadaje monumentalnej bryle osobowość, prowadzi widza przez kolejne rozdziały historii oraz spaja opowieść o architekturze, mieszkańcach i zmieniającej się roli budynku. Ten prosty zabieg nadaje filmowi lekkość, a jednocześnie wyróżnia go spośród typowych dokumentów historycznych.
Reżyserka od lat mieszkająca i pracująca w Niemczech zachowuje wyraźny dystans wobec polskich sporów o PKiN. Zamiast rozstrzygać, kto ma rację, pokazuje różne punkty widzenia. Dzięki temu dokument nie zamienia się w publicystyczny manifest. Symbol komunizmu pozostaje ważnym tematem, lecz równie dużo miejsca zajmują codzienność, pamięć oraz osobiste relacje ludzi z tym miejscem.
Dużym atutem są wypowiedzi pracowników Zarządu Pałacu Kultury i Nauki. Ich wspomnienia, anegdoty oraz obserwacje pokazują budynek od strony, której większość odwiedzających nigdy nie poznaje. Obok nich pojawiają się historycy, artyści oraz warszawiacy, tworząc wielogłosową opowieść o miejscu, które od dekad stanowi część życia stolicy. Film przynosi również wiele ciekawostek dotyczących funkcjonowania Pałacu oraz jego historii.
Twórcy z dużym wyczuciem eksponują architekturę. Monumentalne wnętrza, detale, długie korytarze oraz reprezentacyjne sale budują niepowtarzalny klimat. Zdjęcia przypominają, że PKiN pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów w Polsce, pełniąc znacznie więcej funkcji niż tylko rolę historycznego symbolu.
Produkcja świadomie utrzymuje spokojne tempo, pozwalając wybrzmieć archiwaliom oraz wspomnieniom bohaterów. Taki rytm dobrze współgra z refleksyjnym charakterem filmu. Dla wielu warszawiaków dokument stanie się sentymentalnym powrotem do miejsc, z którymi wiążą się osobiste wspomnienia. Dokument pokazuje, że jeden budynek może opowiedzieć historię całego miasta. To wartościowy dokument o pamięci, architekturze oraz ludziach, którzy od dziesięcioleci współtworzą jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Polsce.
Film można obecnie obejrzeć bezpłatnie na platformie ARTE.tv, dzięki czemu bez problemu trafi do szerokiego grona odbiorców zainteresowanych historią Warszawy i architekturą. Duże zainteresowanie pokazem kinowym w ramach obchodów 71. rocznicy oddania PKiN do użytku oraz tematyką dokumentu sprawia, że niewykluczone są również pojedyncze pokazy kinowe w warszawskiej Kinotece, mieszczącej się w samym Pałacu Kultury i Nauki. Taki seans stanowiłby dodatkowy walor, pozwalając obejrzeć opowieść o PKiN w miejscu, którego dotyczy.
„Pałac Kultury. Niekochany zabytek” to wyważony, refleksyjny dokument, który zamiast oceniać, pozwala zrozumieć złożoną historię PKiN. Największą siłę filmu stanowią ludzie oraz ich wspomnienia, dzięki którym gmach zyskuje ludzką twarz.
- reżyseria: Jessica Szczakiel
- zdjęcia: Philip Koepsell
- montaż: Anke Wiesenthal, Ramon Raoul Urselmann
- dźwięk: Jan Dejožé
- głos Pałacu: Nina Schwabe
- występują: pracownicy Zarządu Pałacu Kultury i Nauki, aktorzy teatrów działających w PKiN, historycy, artyści, mieszkańcy Warszawy, warszawiacy korzystający z Pałacu
